Zawsze to my jesteśmy osobami decyzyjnymi, jeżeli chodzi o wybory żywieniowe, jakie podejmujemy. Natomiast nie jest to absolutnie tak czarno-białe, jak większość z nas to widzi. Na to czy jesteśmy w stanie podjąć świadomą decyzje, analizując ich długoterminowe korzyści lub straty, ma wpływ wiele czynnników, a najważniejszym z nich jest nasza uważność.

Model punktu wyboru:

Kiedy znajdziemy się w trudnej sytuacji, możemy obrać swie ścieżki:

Możemy wybrać ścieżkę po lewej stronie i podążyć zachowaniem, które jest automatyczne, przez co łatwiejsze, ale które długoterminowo przynosi nam skutki, których nie chcemy – jak np. jedzenie emocjonalne. Daje nam natychmiastową korzyść (rozładowanie napięcia), ale długoterminowo możemy dostrzeć negatywne konsekwencje takiego regulowania emocji.

Możemy również wybrać ścieżkę po prawej stronie, która przybliży nas do zachowania, jakie pragniemy wytworzyć. Mankamentem tego wyboru jest to, że nas kosztuje. Przede wszystkim, żeby podjąć świadomą decyzję, opierając się na długoterminowej korzyści, a nie natychmiastowej gratyfikacji, musimy być uważni i wyjść z autopilota.

Takie mało korzystne dla nas nawyki (zachowania) uwidaczniają się zwłaszcza wtedy, kiedy jesteśmy własnie nieuważni i płyniemy przez dzień na autopilocie. Nie zwracamy wtedy uwagi na to, jak się czujemy i jak reagujemy, Kluczem do przełamania zachowań automatycznych jest uważność lub chociaż uważne zatrzymanie się w miejscu wyboru. Jest to punk centralny modelu, na którym zaczynamy się albo przybliżać do celu, albo oddalać.

Uważne zatrzymanie się w punkcie wybory umożliwi nam świadome podjęcie decyzji i zwrócenie uwagi na to, jakie automatyczne mechanizmy już zaszły. Daje nam możliwość zmiany nawyku, jakim jest chociażby jedzenie emocjonalne. Natomiast w momencie, kiedy już jesteśmy pogłębieni w autopilocie, bardzo ciężko będzie nam z niego wyjść i podjąć inną, bardziej świadomą i racjonalną decyzję, nawet jeśli długoterminowo wyjdzie ona na naszą korzyść.

Oczywiście praktykowanie uważności nie jest łatwe i nie przychodzi naturalnie, czy…automatycznie. Żyjemy w szybkich czasach natychmiastowych nagród i korzyści, dlatego tym bardziej ciężej nam wyrwać się z autopilota. Życie na autopilocie jest łatwiejsze, nie wymaga od nas myślenia i zastanawiania się, przez co możemy więcej zasobów przeznaczyć na wspieranie naszego pracoholizmu. Nie jest do dobra ścieżka, przestajemy żyć własnym życiem, tylko czas nam zaczyna uciekać. Stale mamy wrażenie niedoczasu i uaktywniają się wszystkie nawyki, czy korzystne, czy nie. Od nas zależy teraz, czy zaczniemy je świadomie zmieniać, czy nieświadomie umacniać.

Żeby nauczyć się wychodzić z autopilota, w pierwszej kolejności musimy mieć zaspokojone nasze najważniejsze potrzeby – i na tym skupiłam się w poniższym podcaście. Kiedy jesteśmy niewyspani, czy głodni, nie będziemy chcieli świadomie podejmować decyzji, które nas kosztują, tylko będzie nam zależeć na tym, by jak najszybciej zaspokoić własne potrzeby. Brak jakościowego snu oraz głód również będą czynnikami, które będą nas rozkojarzać, przez co nie zauważymy zachować automatycznych, które się pojawią i z większą łatwością zaczniemy tracić kontrolę. Dlatego tak ważne jest zadbanie o fundamenty, jakimi są nasze potrzeby. Kiedy jesteśmy wyspani i najedzeni, o wiele łatwiej nam podjąć świadomą decyzję żywieniową, niż kiedy jesteśmy zmęczeni, czy głodni – a o rodzajach zmęczenia i głodu mówiłam szerzej w podcaście.

Z tego też powodu stworzyłam najnowsze plany żywieniowe, które umożliwią nam łapanie większej uważności, poprzez odżywienie organizmu. Zawierają sporo również słodkości sklepowych, jak np. kinder bueno, dokładnie po to, by nie skupiać się na zakazach i nakazach, bo takie myślenie również będzie stanowić dla nas streser, przez który się rozkojarzymy, a nasza presja i frustracja będzie rosnąć.